قرن ها حامل نواها و آواهای بی نظیر موسیقی ایرانی بوده و همدم و مونس اهل عرفان و هنر بوده، حتا از همان روز که دارای ۳ تار بود.
سه تار ، در کنار سادگی و صلابتی که در ظاهر و ساختار خود دارا هست، دارای پیچیدگی ها و ظرافت های بسیار شیرین و دلنیشن در درونش هست ، خصوصا در بخش صداگیری و صدادهی این ساز شاهد ظرافت ها ، تکنیک ها و صدها نکته ریز و درشت هستیم.
یکی از این بخش های بسیار مهم در صداگیری از این ساز مربوط میشود
به " ناخن انگشت اشاره "
که بعنوان مضراب در نواختن این ساز از روز نخست و در طی قرن ها مورد استفاده بوده.
و یکی از روش های همیشگی نوازنده های این ساز در صداگیری از این ساز و در سطوح بالاتر نوازندگی (صداگیری منحصر بفرد اساتید)
شکل ناخن ، طول ناخن ، داشتن ناخن یا نداشتن ناخن ، استفاده از مضراب ، جنس مضراب و .... بوده و خواهد بود.
و بسته به شرایط و سلایق مختلف ،
انتخاب ها همیشه متفاوت بوده ؛
بطور مثال بعضی اساتید همیشه از ناخن استفاده میکردند (با فرم و ابعاد شخصی خودشون)
و برخی دیگر از مضراب استفاده کردند (با فرم و ابعاد و جنس مورد نیاز خودشون)
و دیدیم که همگی این اساتید در صداگیری و سونوریته شخصی و خاص خودشون در حد اعلا موفق بوده اند. و این به ما این رو نشان میدهد که تمام این عوامل بسته به سلیقه شخصی ، سلیقه شنیداری و از همه مهمتر به شرایط فیزیکی (جسمی) و حتا محیطی نوازنده بستگی دارد.
بطور مثال نوازنده ای ممکن هست بخاطر نداشتن جنس ناخن مناسب مجبور باشد به سراغ استفاده از مضراب برود ، یا حتا با داشتن ناخن مناسب ولی به ضرورت و احساس نیاز به صدای مطلوبش به سراغ مضرابی با فلان جنس و الگو برود.
و همه این موارد به ما خاطر نشان میکند و گویای این هست که این موضوع کاملا به تجربیات شخصی و انجام آزمون و خطای نوازنده دارد.
بهر روی استفاده از مضراب رو اگر بخواهیم در موردش بیشتر سخن بگوییم ، در مرحله بعد باید به سراغ مضرابهای سه تاری که متداول بوده و هست و امروزه نیز در دسترس هست خیلی از آنها بصورت خلاصه شامل موارد زیر هست که قطعا بیشتر از موارد ذکر شده هستند؛
انواع مضراب و انواع الگو های آن :
-مضراب سه تار شاخته شده با انواع شاخ
-مضراب سه تار ساخته شده با انواع چوب
-مضراب سه تار ساخته شده با انواع فلزات
-مضراب سه تار ساخته شده با انواع پلاستیک
و ...
که هر کدام از انواع ذکر شده دارای الگوهای متفاوت و زیادی نیز هستند (مثلا سرتخت ، سر گرد ، نازک ، ضخیم و ....)
و اینکه کدام یک از الگو و انواع برای شما مناسب هست ، هرگز مساله ای نیست که بشه براش یک معیار و مدل ثابت در نظر گرفت ، شما باید با توجه به :
-ابعاد انگشتان تان
-سطح نوازندگی تان
-سبک نوازندگی تان
-نوع و الگوی صدای سه تار ی که باهاش مینوازید
-نوع نوازندگی تان (مثلا استفاده هنگام ضبط یا کنسرت یا استفاده در تمرینات و ... )
الگوی مناسب و مورد نیاز خودتون رو در اون شرایط ، با استفاده از تجربه شخصی خودتون پیدا کنید.
در واقع هر نوع و الگویی میتواند مناسب باشد ، اما در مکان و زمان و شخص مناسب و یا متفاوت.
خلاصه مطلب و تجربه سی ساله حقیر در آموزش و تحقیق در خصوص مضرابهای سه تار این است که :
مضراب مناسب ، برای هر شخص با شخص دیگر متفاوت هست
و هرگز هیچ مدرس یا نوازنده ای نمیتواند به شما اطمینان بدهد که با فلان نوع از مضراب شما راحت هستید و مضراب خوبی برای شما هست. و یا چون در دستان فلان نوازنده ، اون نوع مضراب رو دیدید حتما باید شما هم اون نوع مضراب رو تهیه و استفاده کنید.
شما بایستی بعنوان نوازنده و هنرجوی عاشق سه تار ، بتوانید الگو های متفاوت رو در شرایط متفاوت امتحان کنید و خودتون به این نتیجه برسید که با کدام الگو و نوع راحت تر هستید.
و در واقع به همین دلیل هست که شما با هر نوازنده سه تاری صحبت کنید یک جعبه با کیف لبریز از انواع و اقسام مضراب رو داره که آزمایش کرده و ممکن هست از خیلی هاشون دیگه استفاده هم نکنه و یا از چند الگو به تناسب نیازش استفاده بکنه.
ما داخل سایت تارمارکت سعی کردیم که انواع مضراب، که مورد استفاده و تایید خودمون بوده رو با ذکر جزییات و مشخصات معرفی و آماده ارائه کنیم ، تا شما بتوانید با خواندن مشخصات و دیدن شکل مضرابها ، بتوانید انتخاب دقیق تر و مناسب تری داشته باشید.
در انتها :
تجربه شخصی من و تمام نوازندگان سه تار به شما این را میگوید که باید کیف مضراب خودتون رو داشته باشید که در اون ، انواع مضراب رو داشته باشید تا بسته به نیازتون ازشون استفاده کنید و خودتون پی ببرید که با کدام الگو و جنس مضراب راحت تر هستید.
✒️📝 ✅️
پیشنهاد من :
-مضراب ارتودنسی روتاب ، برای عموم افراد و سطوح نوازندگی معمولا جوابگو هست
-مضراب مسی و شعاری برای کسانی که تجربه کافی در نوازندگی دارند و اصول مضراب زدن صحیح رو قبلا آموزش دیدن بسیار بسیار توصیه میکنم
-برای انگشت های ضخیم مدلهای نیکا و مانی رو توصیه میکنم.